فرمول یک؛ بازی اعصابخردکن برای رانندهها!
یک مدیر ارشد تیم فرمول یک، وضعیت رانندهها در پیست را به بازی معروف کودکان به اسم «Bop It» تشبیه کرده؛ بازیای که باید مدام دستورات سریع (مثل بکش، بچرخون، بزن) را انجام دهی. اما در فرمول یک، برخلاف این بازی، نتیجهی اشتباه فقط باخت نیست؛ بلکه به قیمت خراب شدن کل مسابقه تمام میشود.
صحبت از پیچیدگیهای وحشتناکی است که رانندهها موقع دورهای آمادهسازی (قبل از شروع دور اصلی تعیین خط) با ماشینهای ۲۰۲۶ (و کلا نسل فعلی هیبرید) دارند. رانندهها باید همزمان حواسشان به خیلی چیزها باشد: “اینجا تا ته گاز بده”، “اونجا زیر ۶۰ درصد گاز بده”، “باتری رو زیادی شارژ نکن”، “فشار توربو رو حفظ کن” و همزمان مراقب ترافیک و دمای لاستیکها هم باشند!
جیمز وولز، مدیر تیم ویلیامز، میگوید: ما واقعا از رانندهها بیش از حد توقع داریم. اونا باید لاستیکها رو با دمای دقیق تنظیم کنن، حواسشون به ترافیک باشه، فاصله با ماشین جلویی رو رعایت کنن و همزمان با پدال گاز بازی کنن. مثلا باید گاز رو تا ۴۰ درصد فشار بدن، نه کمتر، نه بیشتر، تا باتری در وضعیت درستی قرار بگیره. بعد دوباره تا ته گاز بدن… این حجم از کار برای ۴ ثانیهی قبل پیچ، اصلا منطقی نیست و باید فکری برای سادهسازیش بکنیم.
همه چیز خیلی حساسه
ماجرای میامی نشان داد چقدر این موضوع جدی است؛ مثلا الکس آلبون (راننده ویلیامز) یا لندو نوریس، فقط به خاطر یک اشتباه کوچک در دور گرم کردن، کل دور اصلی تعیین خطشان خراب شد. جالب اینجاست که خود رانندهها در لحظه نمیدانستند چرا ماشین درست کار نمیکند؛ تازه بعد از بررسی دقیق دادهها مشخص شد که کجای کار ایراد داشته.
مثلا برای لندو نوریس، احتمالا فشار توربو در پیچ آخر درست تنظیم نشده بود. وقتی فشار توربو پایین است، موتور الکتریکی (MGU-K) باید وارد عمل شود تا کمبود قدرت را جبران کند، اما چون انرژی باتری قبلا صرف کارهای دیگر شده بود، دیگر توانی برای کمک به ماشین باقی نمانده بود. به قول آندرهآ استلا (مدیر تیم مک لارن): همه چیز در این ماشینها آنقدر حساس و در هم تنیده است که کوچکترین تغییر در میزان فشار پدال گاز، روی بقیه سیستمها اثر منفی میگذارد.
دستورالعملهای سختگیرانه
وقتی به رادیوهای ماشین آلبون گوش میدهیم، میبینیم مهندسش مدام دستور میدهد: “تهِ گاز، حالا ۶۰ درصد گاز، حالا سه ثانیه تهِ گاز…”
این دستورها برای این است که باتری دقیقا در وضعیت شارژ مطلوب قرار بگیرد. اگر راننده اشتباه کند و مثلا برای رد کردن یک ماشین دیگر، پدال گاز را کاملا رها کند، سیستم ذخیرهی انرژی ماشین بههم میریزد و الگوریتمهای پیچیدهی ماشین قاطی میکنند! نتیجهاش این میشود که وقتی راننده میخواهد برای دور اصلی شتاب بگیرد، ماشین آن قدرت لازم را ندارد و عملا شانس تعیین خط از دست میرود.
آلبون میگوید: شما میخواهید با احتیاط رانندگی کنید و راه را برای بقیه باز کنید، ولی همین کار باعث میشود باتری بیش ازحد شارژ شود و کل شروع دور خودتان خراب شود. واقعا شرایط سخت و اعصابخردکنی است.
ظرفیت رانندهها پر شده!
پیست میامی به خاطر مستقیمهای طولانی و پیچهای تند، برای این موضوع کابوس بود. حالا تصور کنید در پیست مونترال (کانادا) یا بدتر از آن، موناکو، رانندهها باید چه کار کنند!
آلبون حرف مدیرش را تایید میکند: راستش را بخواهید، همهی ما رانندهها به سقف تواناییمان برای مدیریت همزمان لاستیک، ترافیک و سیستم موتور هیبرید رسیدیم.
سوال اصلی اینجاست: آیا واقعا اینهمه پیچیدگی در دورهای قبل از شروع یک دور ضروری است؟ یا فرمول یک عمدا دارد کار را برای رانندهها غیرممکن میکند؟
