هرچی بیشتر مسابقه بدی، بیشتر یاد میگیری، این وقفه ۵ هفته ای در فرمول یک چه بلایی سر فراری آورده است؟
فراری – بعد از اینکه مسابقات بحرین و عربستان به خاطر تنش های غرب آسیا لغو شد، تیم های فرمول یک یه استراحت نا خواسته ۵ هفتهای داشتن. در حالی که هوادار ها کلافه بودن و نمی دونستن آخر هفته ها چیکار کنن، تیم ها پشت صحنه حسابی مشغول بودن.
حالا که تیمها دارن خودشون رو برای مسابقه میامی آماده می کنن و همزمان سعی می کنن با تغییر قوانین ۲۰۲۶ که فیا اعلام کرده خودشون رو وفق بدن، موتوراسپورت با لویک سرا، مدیر فنی شاسی فراری، نشسته تا ببینه این وقفه طولانی چه تاثیری روی کار فراری داشته است.
—————-
سوال: از بیرون که نگاه میکنیم انگار همه چیز تعطیله، ولی میدونیم که پشت صحنه اصلا اینطور نیست. برای شما که داخل تیم هستید، اوضاع چطوری پیش میره؟ چه فرقی با حالت عادی داره؟
لویک سرا: راستش، تفاوت آنچنانی نداره. برنامه ی توسعه ماشین یه پروسه کوتاه مدت یک هفتهای یا یک ماههای نیست، این یه برنامهریزی طولانی مدته که ما خیلی قبل تر انجامش دادیم. پس ما فقط طبق همون نقشه راه مون جلو میریم. اینکه یکی دو تا مسابقه عقب افتاده، عملا تأثیر خاصی روی روند کلی ما نداشته.
سوال: فکر نمی کنید بهتر بود به بحرین می رفتید و بخشی از آپدیت ها رو اونجا تست میکردید؟ یا اینکه بهتره زمان بیشتری داشته باشید، همه چیز رو دقیق تر کنید و یهو توی میامی ازشون رونمایی کنید؟
لویک سرا: بذارید اینطوری بگم: وقتی درباره ماشین SF-26 حرف میزنیم، یعنی ما از اوایل ۲۰۲۵ شروع کردیم به توسعه اش. بعد شما بیش از یک سال وقت می ذارید تا بدون اینکه حتی یک متر با ماشین رانندگی کنید، فقط روی کاغذ و شبیهسازها (مجازی) توسعهاش بدید. بعد هم ماشینی رو به تست زمستانی می برید که اصلا توی شرایط واقعی رانده نشده. حالا با این اوصاف، اگه دو تا مسابقه رو از دست بدید، واقعا اتفاق خیلی کوچیکی افتاده و تاثیرش ناچیزه.
درسته که “هرچی بیشتر روی پیست باشی، بیشتر یاد میگیری” و این برای همه صادقه، اما اینکه بگیم این وقفه باعث میشه برنامه مون به هم بریزه یا توسعه ماشین ریسک بالایی پیدا کنه، اصلا اینطور نیست.
سوال: بعضی تیم ها برای بحرین آپدیت آماده داشتن، حالا دارن همون رو برای میامی استفاده میکنن و همزمان برای مسابقه مونترال هم یه آپدیت دیگه آماده دارن. یعنی عملا دارن با قطعاتی که فقط برای یه مسابقه طراحی شده، کار میکنن. فراری همچین مشکلی نداره؟
لویک سرا: اگه منظورتون اینه که توسعه خطی نیست، راستش منطق این کار رو خیلی درک نمیکنم، چون هزینه های این روش خیلی بالاست. اینکه شما یه سری قطعه رو میامی بیارید و یه سری دیگه رو کانادا، بستگی داره که این آپدیت ها چقدر بزرگ باشن. اگه آپدیت های کوچیک و تدریجی باشن، میفهمم. شاید خیلیا ترجیح بدن به جای پکیج های بزرگ، تغییرات ریز و مداوم داشته باشن، که خب این منطقی هم هست.
سوال: آیا نبود مسابقات باعث میشه داده هایی که از پیست میگیرید با شبیهسازها همخونی نداشته باشه؟ یا آپدیت کردن ماشین سخت تر میشه؟
لویک سرا: همون طور که قبلا گفتم، هرچی بیشتر روی پیست باشی، بیشتر درباره ماشین، تایرها و کلیت عملکرد تیم یاد میگیری. پس وقتی کمتر تو پیست هستی و کمتر رانندگی میکنی، طبیعتا اون یادگیری واقعی هم کمتر اتفاق میافته.
سوال: این وقفه چند هفته ای تغییری در مدل آپدیت هایی که می آورید ایجاد میکنه؟ مثلا باعث میشه جسورانه تر یا آزمایشی تر عمل کنید؟
لویک سرا: نه واقعا. ما یه برنامه ی توسعه از قبل چیده شده داریم و طبق همون پیش میریم. اصلا چیزی به اسم جسورانه تر یا آزمایشی تر توی کار ما معنی نداره.
ما برنامه میریزیم، اما یه بحث برنامهریزی داریم و یه بحث یافتهها. این وقفه در مسابقات، عملا هیچ تاثیری روی یافته های ما توی کارخونه نداره، پس رویکرد ما هم هیچ تغییری نمیکنه.
سوال: با توجه به فرصت این ماه، اگه فرصت خاصی پیش بیاد، روی کدوم بخش ماشین بیشتر تمرکز میکنید؟
لویک سرا: فرصت های عملکردی به طور کلی، فکر می کنم همه شون مهمان. وقتی به توسعه فکر میکنی، نمیتونی بگی خب، فقط این بخش یا اون بخش. کل ماشین یه مجموعه ی به هم پیوسته ست که باید مدام بهینه اش کرد.
در واقع، وقتی به قطعات مختلفی که روی عملکرد تاثیر میذارن نگاه میکنید، نمیشه هیچ کدوم رو جداگانه دید. چون وقتی یه چیز رو تغییر میدی، روی بقیه بخش های ماشین هم اثر میذاره. بنابراین، ما هیچوقت توسعه رو به صورت جزیره ای و جدا از هم نمیبینیم. همه چیز بخشی از یه بدهبستان بزرگه که باید همه جوانبش رو در نظر گرفت.
سوال: تغییرات احتمالی قوانین ۲۰۲۶ که کمیسیون فرمول یک ممکنه اعلام کنه، چقدر روی برنامهریزی تیم تاثیر داره؟
لویک سرا: شما این رو از زاویه قوانین میبینید، ولی ما از زاویه رقبا هم نگاه میکنیم. وقتی چیزی رو روی ماشین یه تیم دیگه میبینیم و میگیم “عه، این جالبه” یا “شاید اون مسیر بهتر باشه”، این دقیقا همون حالته.
کار ما اینه که مطمئن بشیم میتونیم به هر چیزی که پیش رومون قرار میگیره، بهترین واکنش رو نشون بدیم. سختی کار هم همین جاست. اول اینکه نمیخوایم توی هیچ تصمیمی عجله کنیم. باید مطمئن بشیم کاری که میکنیم برای ماه های آینده منطقی هست و خودمون رو توی گوشه ی رینگ گیر نمیاندازیم چون همه چیز رو در نظر نگرفتیم.
میدونید، وقتی یه چیزی تغییر میکنه، معمولا چیز های دیگه هم پشت سرش تغییر میکنن، پس باید خیلی با احتیاط قدم برداریم. هیچ انتظار خاصی هم نیست، فقط باید پامون رو محکم روی زمین نگه داریم و دقیقا بدونیم داریم کجا میریم و چرا.
سوال: یعنی اوضاع مثل این میمونه که انگار همه سر جای خودشون ثابت موندن و هیچ اتفاقی نمیافته؟
لویک سرا: ممکنه هیچی هم نشه. گاهی اوقات فقط به این خاطر عمل میکنی که نسبت به بقیه تیمها، یه جایی رو میبینی که میتونی توش پیشرفت کنی. این پیشرفت لزوما به خاطر تغییر قوانین نیست، بلکه به خاطر تغییر استراتژی و دیدگاه خودته.
سوال: قبلا با متئو تونی نالی (مدیر مهندسی پیست) صحبت میکردیم، اون میگفت این دوره ایه که تیمها معمولا کار روی پروژه سال بعد رو هم شروع میکنن. آیا این چند هفته که سرتون خلوت تره، برای شروع کار روی سال بعد بهتر نیست؟
لویک سرا: میدونم از بیرون به نظر میرسه وقتمون آزاد تره، ولی اصلا اینطور نیست. برنامه ما دقیقا همون قبلیه.
سوال: اگر نگاهی به برنامهریزی هاتون بندازیم، مشخصه که کار روی ماشین سال بعد و همینطور امسال از قبل چیده شده. شما جهت حرکتتون رو مشخص کردید، اما آینده رو که نمیشه پیشبینی کرد. پس فقط به برنامه پایبندید و سعی میکنید بهترین خروجی رو ازش بگیرید؟ یعنی این وقفه مسابقات باعث نشده وقت اضافهای پیدا کنید؟
لویک سرا: دقیقا همینه. توی کارخونه هیچ خبری از وقت اضافی نیست. برنامه ی ما همونیه که از قبل بوده و ما فقط داریم طبق همون پیش میریم.
سوال: حالا که مسابقه ندارید، یعنی وقت بیشتری دارید تا روی داده ها عمیقتر بشید؟ چون معمولا وقتی مسابقات پشت سر هم هستن، فرصت برای تحلیل خیلی دقیق دادهها کمه.
لویک سرا: خب بله، زمان بیشتری دارید. وقتی میگیم دادهها رو فریز میکنیم (یعنی دیگه ورودی جدیدی بهشون نمیدیم)، معنیش اینه که تمرکز میکنیم روی همون مجموعه داده هایی که از قبل داشتیم. در واقع، توی این مدت زمان بیشتر، میتونیم وقت خیلی بیشتری برای تحلیل همون داده های قبلی بذاریم، به جای اینکه هی بگیم خب، این تموم شد، برم سراغ نمونهی بعدی چون مسابقه جدید شروع شده.
سوال: از تیم تون، چند درصد دارن روی تحلیلهای مسابقه به مسابقه کار میکنن و چند درصد دارن طبق اون نقشه بلندمدت پیش میرن؟
لویک سرا: عدد نمیتونم بدم.
سوال: خب، یعنی نقش ها کاملا از هم جداست؟
لویک سرا: نه فقط نقش ها فرق دارن، بلکه خیلی حیاتیه که این دو تا گروه رو کاملا از هم جدا کنیم. اگه این کار رو نکنیم، کارهای کوتاهمدت همیشه کارهای بلندمدت رو قورت میدن، همیشه هم همینطوره. کارهای فوری و اضطراری همیشه اولویت پیدا میکنن و تمام انرژی و منابع رو میبلعن. پس تنها راه کنترل اوضاع اینه که این دو تا فعالیت رو از هم جدا نگه داریم.
البته قرار نیست این گروه ها با هم حرف نزنن، اتفاقا هر روز با هم در ارتباطان. اما باید حواسمون باشه کسی که مسئول برنامه های میانمدته، یهو نپره وسط کارهای کوتاه مدت. چون اگه اینطور بشه، اون هدف میان مدت کلا دود میشه و میره هوا.
در نهایت، همه چیز برمیگرده به همون برنامهریزی. اینکه قراره سه ماه دیگه چی رو به پیست برسونیم. این فقط وقتی عملی میشه که از همون اول تکالیفتون رو درست انجام داده باشید و بدون اینکه مدام برنامه رو بهم بزنید، پیش برید، البته در حالی که همزمان از اتفاقات روزمره توی پیست هم درس میگیرید.
سوال: میدونیم هر دور زدن توی فرمول یک چقدر حیاتیه. از دست دادن دو تا آخر هفتهی مسابقه ای (مثل بحرین و جده که شاید دادههایی ازشون میخواستید)، روی کارتون اثر نذاشته؟
لویک سرا: ما توی بحرین تست داشتیم، پس درک خوبی از وضعیت اونجا داریم. در مورد جده حق با شماست، اونجا یه سری داده ها رو از دست دادیم. مثلا اینکه لاستیک ها توی شرایط خاص یا توی اون چیدمان خاص پیست چطور جواب میدن. فرمول یک مثل یه پازل بزرگه و اون تیکه از پازل الان دست ما نیست. حتما توی مسابقات بعدی یا با ترکیب داده های آینده پیداش میکنیم، ولی فعلا اون تیکه رو قطعا کم داریم.
